Νέα πολιτική στην Αξιολόγηση, Διαπραγμάτευση & Αποζημίωση των φαρμάκων (Άρθρο μου στο Healthweb.gr 13/5/2019)

Αταλάντευτη είναι η προσήλωση της Νέας Δημοκρατίας και προσωπικά του Προέδρου της, Κυριάκου Μητσοτάκη, στην διασφάλιση της απρόσκοπτης πρόσβαση των πολιτών και ιδιαίτερα των πλέον ευάλωτων οικονομικά και κοινωνικά συμπολιτών μας στα απαραίτητα, καινοτόμα αλλά και σε υπάρχοντα εγνωσμένης αξίας, αποτελεσματικά πάντοτε φάρμακα. Χωρίς πρόσθετες επιβαρύνσεις στους ήδη γλίσχρους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, σεβόμενοι και το τελευταίο ευρώ του Έλληνα φορολογούμενου.

Είναι επίσης πεποίθησή μας ότι η ενδυνάμωση των τεχνολογιών υγείας και των επιχειρήσεων που τις παράγουν μπορεί να αποτελέσει βασικό μοχλό της οικονομικής ανάπτυξης και της καινοτομίας στην πατρίδα μας.

Δεν σκοπεύω να αναφερθώ εκτενώς στην παρούσα κατάσταση, παρόλο που κληρονομεί και μεταφέρει στην επόμενη μέρα μια πλειάδα προκλήσεων για να το θέσω ήπια.

Ενδεικτικά αναφέρω:

Την λογική της κλειστής φαρμακευτικής δαπάνης που επεκτείνεται μέχρι το 2022 με νομοθετική ρύθμιση. Η έλλειψη προβλεψιμότητας αλλά και οι υπέρογκες άμεσες κι έμμεσες επιβαρύνσεις απειλούν ευθέως τη βιωσιμότητα των εταιριών του κλάδου και την πρόσβαση των ασθενών σε νέες, αλλά και υπάρχουσες καταξιωμένες θεραπείες.

Την δημόσια φαρμακευτική δαπάνη που παραμένει σταθερή για τέταρτη συνεχή χρονιά, για τον ΕΟΠΥΥ στα 1,945 δις Ευρώ και για τα νοσοκομεία στα 570 εκατ. Ευρώ.

Την ιδιωτική δαπάνη για το φάρμακο και εν γένει για ιατρικές υπηρεσίες που είναι από τις υψηλότερες στην ευρωζώνη και μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ.

Το clawback που συνεχίζει να αυξάνεται δραματικά και σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία του 2018 οι επιβαρύνσεις (clawback και rebate) θα ξεπεράσουν τα € 990 εκατ. στην εξωνοσοκομειακή δαπάνη ενώ εάν υπολογίσουμε και τα νοσοκομεία (€436 εκατ. κατ’ ελάχιστο) το ποσό θα πλησιάσει τα €1,5 δις (από €1,2 δις που έφτασε το 2017).

Τις Επιτροπές Αξιολόγησης και Διαπραγμάτευσης που καθυστερούν στο έργο τους χαρακτηριστικά: Πλησιάζουν τις 100 οι αιτήσεις νέων φαρμάκων που βρίσκονται στα συρτάρια, οι περισσότερες έχουν ξεπεράσει τις 120 ημέρες αναμονής και κάποιες και το όριο των 180 ημερών! Μας λένε ότι είναι έτοιμα 10 νέα φάρμακα να μπουν στην αγορά, αλλά δεν τα βλέπουμε. Να τονίσουμε εδώ ότι στην αγορά έχει να εισαχθεί νέο φάρμακο από το Μάιο του 2018.

Αυτές είναι μερικές μόνο από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε.

Θα αναφερθώ επιγραμματικά στις μεταρρυθμίσεις που εκτενώς έχουμε επεξεργαστεί στα πλαίσια του προγράμματος υγείας, για να αντιμετωπίσουμε ακριβώς αυτές τις προκλήσεις:

α) Πρωταρχικός μας στόχος είναι να καθιερωθεί η συνυπευθυνότητα μεταξύ του Κράτους και της Φαρμακοβιομηχανίας, με Υπογραφή πενταετούς συμφώνου σταθερότητας με την Φαρμακοβιομηχανία και τους υπόλοιπους παρόχους υπηρεσιών υγείας.

β) Προϋπόθεση επιτυχίας είναι η τάχιστη προώθηση διαρθρωτικών αλλαγών οι οποίες καθυστερούν, ώστε να ελαχιστοποιηθεί το claw back: μητρώα ασθενών, θεραπευτικά πρωτόκολλα, ηλεκτρονικός φάκελος ασθενούς βρίσκονται δυστυχώς σε νηπιακό στάδιο ακόμα.

γ) Αξιοποίηση δεδομένων ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, έλεγχος και λογοδοσία. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση έπρεπε να είναι ήδη σε πλήρη ισχύ και δεν είναι.

Λήψη μέτρων προκειμένου η κατανομή του ποσού στους υπόχρεους παρόχους να είναι δίκαιη και ανάλογη της συμβολής τους στη δαπάνη.

δ) Το μέγεθος της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης θα επαναξιολογηθεί με βάση τις τρέχουσες επιδημιολογικές αλλά και υγειονομικές ανάγκες. Νέα πολύτιμα φάρμακα και τεχνολογίες εμφανίζονται καθημερινά στην παγκόσμια αγορά υγείας, ενώ συγχρόνως το προσδόκιμο επιβίωσης αυξάνεται και μαζί του οι χρόνιες νόσοι και η νοσηρότητα.

Εξετάζουμε σοβαρά την δημιουργία πρόσθετων προϋπολογισμών για την πρόληψη (εμβόλια, πρόληψη AIDS, παράγωγα αίματος), την πρόνοια για τις κοινωνικά ευπαθείς ομάδες (π.χ. ανασφάλιστους) και για άλλες ανελαστικές συνιστώσες της δαπάνης.

ε) Θα υπάρξει παροχή κινήτρων (όπως αυξημένες αποσβέσεις, μεταφορά φορολογικών ζημιών) σε όσες εταιρίες επενδύουν σε έρευνα, ανάπτυξη και παραγωγή προϊόντων .                                                                                  Συζητείται ο συνυπολογισμός των δαπανών έρευνας και ανάπτυξης στον επιμερισμό του claw back. Χαιρόμαστε που, διστακτικά είναι η αλήθεια, το Υπουργείο Υγείας δείχνει να προσχωρεί σε αυτή τη συλλογιστική.

στ) Λαμβάνεται σοβαρά υπόψιν η πρόταση να αυξηθεί η δαπάνη σε Έρευνα & Ανάπτυξη πάνω από το 10% του τζίρου της βιομηχανίας, ή 1,5%ΑΕΠ για Έρευνα και Ανάπτυξη (Ευρώπη 2020), με την αξιοποίηση προγραμμάτων – εργαλείων όπως το Horizon 2020.

Υπάρχει σαφής πολιτική βούληση για προώθηση των κλινικών μελετών με στόχο τόσο την ενδυνάμωση της έρευνας και της νέας τεχνολογίας σε δημόσιες και ιδιωτικές δομές παροχής υπηρεσιών υγείας, αλλά κυρίως με στόχο την πρόσβαση πολύ περισσότερων ασθενών σε σωτήριες καινοτόμες θεραπείες.

Αναζητώντας όμως την απαραίτητη όσο και λεπτή ισορροπία οφείλουμε να δώσουμε κίνητρα και για την επιλογή οικονομικότερων θεραπειών και γενοσήμων σε γιατρούς, φαρμακοποιούς και πολίτες. Η χρήση των γενοσήμων θα προσφέρει δημοσιονομικό χώρο για την εισαγωγή νέων καινοτόμων, απαραίτητων φαρμάκων στην αγορά.

ζ) Αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας (ΗΤΑ) – άρση των στρεβλώσεων: Αλλαγή των κριτηρίων για τους εξωτερικούς αξιολογητές, ουσιαστική συμμετοχή των ιατρικών επιστημονικών εταιριών και των εκπροσώπων των ασθενών, συνεργασία και συμμετοχή στην κοινή δράση 3 (joint action 3) στο EUnetHTA (Δίκτυο Αξιολόγησης Τεχνολογίας Υγείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης) για ομογενοποίηση της αξιολόγησης με τις ευρωπαϊκές αντίστοιχες αξιολογήσεις και αποφυγή των περιττών επαναλήψεων και χρονοβόρων διαδικασιών σε εθνικό επίπεδο, όπου αυτό είναι δυνατό. Δεν είμαστε αντίθετοι σε καμιά περίπτωση με την πρωτοβουλία της Βαλέτα, αν και διακρίνουμε κάποια στασιμότητα στις δράσεις και μια αμφιθυμία και διστακτικότητα της φαρμακοβιομηχανίας στην απαραίτητη συμμετοχή της.

η) Διαπραγμάτευση τιμών θα υπάρχει και θα είναι εργώδης αλλά θα γίνεται με διαφάνεια, ισοτιμία, επιστημονική και κλινική τεκμηρίωση, με γνώμονα την υγεία των πολιτών και σεβασμό στο υστέρημα του Έλληνα φορολογούμενου. Η χορήγηση της θεραπείας θα συνδέεται με την αποτελεσματικότητα της:Θα αποζημιώνονται οι θεραπείες με αποδεδειγμένο όφελος στην υγεία των πολιτών .

Είμαστε πεπεισμένοι ότι με την συμμετοχή όλων, της επιστημονικής κοινότητας, της επιχειρηματικότητας , της υπεύθυνης και σοβαρής Πολιτείας, αλλά κυρίως με τη συμμετοχή όλων των πολιτών, των συλλόγων ασθενών και των οικείων τους, μπορούμε να πετύχουμε πολύ περισσότερα στο χώρο της Υγείας.

Γιατί ως Έλληνες αξίζουμε καλύτερα ΚΑΙ στην υγεία!